Zimowe Tatry bez paniki. 5 rzeczy, które musisz ogarnąć, zanim kupisz raki i czekan

Wielu początkujących turystów popełnia ten sam błąd: idą do sklepu, wydają kilkaset złotych na markowy czekan turystyczny oraz raki koszykowe i uważają, że są „spakowani i bezpieczni”. Nic bardziej mylnego. Sprzęt bez umiejętności jego obsługi to tylko dodatkowe, ciężkie żelastwo w plecaku.

• Zagrożenie: Czekan, którego nie umiesz poprawnie trzymać podczas podejścia czy zejścia, w razie poślizgnięcia sam nie zadziała – nie wyhamujesz nim. Co gorsza, jeśli polecisz w dół z ostrymi rakami na nogach i odruchowo spróbujesz wbić je w przy dużej prędkości, siła uderzenia może połamać Ci nogi lub zaczniesz się niekontrolowanie obracać.
• Czego musisz się nauczyć: Musisz wyrobić w sobie odruch natychmiastowego hamowania upadku czekanem – niezależnie od tego, czy lecisz na brzuchu, na plecach, czy głową w dół. Tego nie nauczysz się z filmów na YouTube. To trzeba powtórzyć kilkadziesiąt razy na bezpiecznym, śnieżnym stoku.

💡 Na Kursie Turystyki Zimowej pierwszy dzień w terenie instruktorzy poświęcają właśnie na „kontrolowane loty”. Pod ich profesjonalnym okiem nauczysz się, jak ułamek sekundy decyduje o skutecznym wyhamowaniu na stoku.

Przed każdym wyjściem w góry sprawdzasz prognozę pogody. Zimą to jednak za mało. Twoją najważniejszą lekturą musi stać się komunikat lawinowy TOPR (lub HZS po słowackiej stronie).

• Pułapka „dwójki”: Wielu turystów myśli: „Ogłoszono 2. stopień zagrożenia lawinowego, czyli jest bezpiecznie, bo skala ma aż pięć stopni„. To najczęstszy krok do tragedii. W Tatrach najwięcej wypadków lawinowych zdarza się właśnie przy „dwójce” i „trójce”. Dlaczego? Ponieważ przy drugim stopniu zagrożenie jest lokalne, ukryte np. w żlebach lub pod przełęczami, a warunki wydają się zachęcające do wejścia wyżej.
• Co musisz wiedzieć: Musisz nauczyć się analizować nie tylko samą cyfrę stopnia, ale też wystawę stoku (północna, południowa) oraz czynniki podane w opisie – np. wpływ wiejącego wiatru, który potrafi w kilka godzin przetransportować tony śniegu i stworzyć tzw. depozyty śniegu nawianego, gotowe do ześlizgnięcia się pod ciężarem jednego człowieka.

Zimą w Tatrach Twoim wrogiem jest nie tylko mróz, ale… Twój własny pot. Podczas podejścia pod górę wygenerujesz ogromne ilości ciepła. Jeśli ubierzesz się za grubo, przemoczysz ubrania od środka. Gdy tylko zatrzymasz się na grani, gdzie wieje lodowaty wiatr, wychłodzisz organizm w kilka minut.

• System warstwowy (na cebulkę): Podstawą jest bielizna termoaktywna (merino lub syntetyk), która odprowadza wilgoć. Na to ląduje warstwa termiczna (np. lekki fleece lub stretch), a w plecaku czeka Gore-Tex chroniący przed wiatrem i śniegiem.
• Złota zasada: Na punkt startu szlaku powinieneś wychodzić z lekkim uczuciem chłodu. Rozgrzejesz się po pierwszych 10 minutach marszu. W plecaku musisz mieć też zawsze zapasową, grubą łapawicę (rękawice), czapkę oraz lekką kurtkę puchową, którą zakładasz natychmiast po zatrzymaniu się na postój.