Program kursu wspinania po drogach ubezpieczonych (etap-1)
Poniżej znajduje się program kursu wspinania po drogach ubezpieczonych (etap-1), który realizowany może być przez Instruktorów Polskiego Związku Alpinizmu. Zaznaczyć należy, że tylko instruktorzy posługujący się tytułem "instruktor PZA" są przeszkoleni w kierunku realizacji tego programu. Instruktorzy PZA dodając termin kursu do bazy tego serwisu, deklarują czy poniższy program będzie realizowany, czy może będzie realizowany inny program (np. ich własny). Polecamy zwracać uwagę na tę informację.
Ostatnia aktualizacja: 5 marca 2026 r.
Źródło: Polski Związek Alpinizmu
Program kursu wspinania po drogach ubezpieczonych (etap-1)
Cel kursu:
Kurs przygotowuje do samodzielnej działalności wspinaczkowej w skałach niemających charakteru górskiego, na drogach wyposażonych w komplet stałych punktów asekuracyjnych oraz stanowiska zjazdowe.
Zasady uczestnictwa:
Rekomendowane jest wcześniejsze zaliczenie kursu wspinaczki na sztucznej ścianie. Uczestnikiem kursu może być osoba bez wcześniejszego doświadczenia wspinaczkowego, należy jednak wziąć pod uwagę większą intensywność kursu. W kursie może uczestniczyć osoba nieposiadająca przeciwwskazań zdrowotnych do uprawiania tego rodzaju sportu. Osoby niepełnoletnie mogą być szkolone po uzyskaniu pisemnej zgody podpisanej przez obojga rodziców (prawnych opiekunów).
Zagrożenia terenu skalnego, zasady bezpieczeństwa.
Zasady dostępu do skał (INS), ochrona przyrody, etyka wspinaczkowa.
Podstawowe informacje o sprzęcie: liny i repsznury, kaski, buty, uprzęże biodrowe, karabinki, ekspresy, pętle, przyrządy asekuracyjne (kubki, przyrządy półautomatyczne), akcesoria: magnezja, woreczek, inne (okularki do asekuracji, beta-stick, ekspres typu antypanic, inne), stałe punkty asekuracyjne (ringi, kotwy, stanowiska).
Korzystanie z przewodników wspinaczkowych i map. Podstawy orientacji w terenie.
Podstawy teorii asekuracji.
Komendy i terminologia wspinaczkowa.
Podstawowe formacje skalne.
Skale trudności używane w skałkach (krakowska, francuska, UIAA), style wspinania.
Zachowanie w razie wypadku wspinaczkowego, zawartość apteczki wspinaczkowej.
Zasady uprawiania wspinaczki w Polsce, system szkolenia PZA.
Treść zajęć praktycznych:
I. Podstawowe umiejętności ogólne:
Zakładanie i regulacja uprzęży oraz wiązanie się do niej liną.
Obsługa przyrządu asekuracyjnego typu kubek oraz przyrządu półautomatycznego w zakresie podawania, wybierania, hamowania liny oraz jej blokowania i odblokowania.
Poprawna asekuracja, obejmująca: wybór miejsca i metody asekuracji w zależności od terenu, partnera i sytuacji, przygotowanie liny do wspinania.
Przygotowanie i dobieranie sprzętu do konkretnej drogi oraz poprawne noszenie go na uprzęży.
Zwijanie i przenoszenie liny.
Prawidłowa rozgrzewka oraz podstawowe techniki wspinania: wykorzystanie chwytów i stopni, ustawienia ciała, wspinanie w różnych formacjach skalnych.
Zasady bezpieczeństwa: wzajemna kontrola partnerów (węzły, poprawne założenie uprzęży, wpięcie liny w przyrząd, przygotowanie sprzętu, itp.).
Zasady bezpieczeństwa podczas bulderingu; asekuracja bulderującego lub prowadzącego przed pierwszą wpinką.
II. Zjazdy po linie:
Przygotowanie liny i sprzętu do zjazdu.
Procedury bezpieczeństwa podczas zjazdów.
Zjazd w wysokim przyrządzie z autoasekuracją.
Rozwiązywanie prostych sytuacji awaryjnych w trakcie zjazdu.
Opcjonalnie – zjazd ze stanowiskiem pośrednim, (np. z drzewa do stałego stanowiska w celu założenia wędki).
III. Wspinaczka na wędkę:
Konieczna praktyczna znajomość operacji z zakresu podstawowych umiejętności ogólnych: węzłów, zjazdów po linie, poprawnej asekuracji i wyboru miejsca w zależności od terenu, partnera i sytuacji, przygotowanie liny do wspinania.
Budowanie stanowisk do wędki:
Stałe punkty asekuracyjne, np. stanowisko z łańcuchem i dwa stałe punkty niepołączone ze sobą.
Na punktach naturalnych (np. drzewa, ucha skalne).
Bezpieczne dojście/zjazd do stanowiska w celu założenia wędki.
Przekierowanie wędki dodatkowym ekspresem gdy stanowisko znajduje się z boku w stosunku do linii drogi oraz podobne aspekty.
Likwidacja wędki.
IV. Wspinaczka z dolną asekuracją:
Poprawna asekuracja prowadzącego, obejmująca: wybór miejsca i metody asekuracji w zależności od terenu, partnera i sytuacji, przygotowanie liny do wspinania.
Wspinanie z dolną asekuracją na drogach ubezpieczonych, w tym: prawidłowe prowadzenie liny, stosowanie ekspresów o różnej długości w tym górskich, przedłużanie ekspresów, oraz prawidłowe wpinanie ekspresów i liny w ekspresy, omówienie błędów i sposobów radzenia sobie z nimi.
Przewiązywanie się przez stanowisko (różne typy stanowisk) i opuszczenie na dół przez asekurującego.
Zdejmowanie ekspresów z drogi podczas opuszczania.
Nauka odpadnięć i wyłapywania odpadnięć. Zalecane przećwiczenie na przyrządach typu kubek oraz na przyrządach półautomatycznych.
V. Proste sytuacje awaryjne:
Bezpieczne wycofanie się z drogi, z ringa oraz plakietki.
Przejście do samodzielnego zjazdu po linie po poprowadzeniu drogi.
Bezpieczne wycofanie się ze stanowiska z jednego punktu, typu „świński ogonek”/”baranie rogi” lub gdy okazuje się być ono niebezpiecznie zużyte.
Zablokowanie przyrządu węzłem flagowym oraz odblokowanie.
Omówienie opuszczenia prowadzącego na ziemię przy za krótkiej linie.
Zaliczenie kursu:
Warunkiem zaliczenia kursu i otrzymania zaświadczenia ze skierowaniem do dalszego szkolenia jest opanowanie wymienionych w programie umiejętności, w zakresie techniki asekuracji oraz pokonywania dróg z dolną asekuracją.
Absolwent kursu powinien:
Znać podstawowy sprzęt, węzły, zasady bezpieczeństwa podczas bulderingu i wspinania z liną.
Wspinać się, asekurować oraz prawidłowo zainstalować i zlikwidować „wędkę”.
Samodzielnie i sprawnie poruszać się na drogach ubezpieczonych.
Prawidłowo asekurować z dolną asekuracją na drodze ubezpieczonej
Dobrać metodę asekuracji oraz miejsce w zależności od terenu, partnera i sytuacji.
Prawidłowo wyłapywać odpadnięcia osoby prowadzącej.
Przewiązać się lub samodzielnie zjechać po skończeniu drogi ubezpieczonej.
Awaryjnie wycofać się z ringa lub spita na drodze ubezpieczonej.
Uwaga! Po ukończeniu kursu a przed zgłoszeniem się do kolejnego etapu szkolenia, rekomendowane jest nabywanie własnego doświadczenia poprzez wspinanie się z dolną asekuracją. Warto rejestrować swoją wspinaczkową aktywność i prowadzić wykaz przejść (notujemy: datę, rejon, nazwę drogi i jej wycenę, styl przejścia oraz ewentualnie imię i nazwisko asekurującego partnera). Zalecane jest przesłanie wykazu przejść instruktorowi prowadzącemu kolejny etap szkolenia. Sugerowany minimalny poziom trudności, jaki należy osiągnąć przed zgłoszeniem się do dalszego szkolenia to V+ / VI.
Najbliższe terminy kursów wspinania po drogach ubezpieczonych (etap-1) wg programu PZA
Poniżej znajdziesz jedynie 10 najbliższych terminów. Jeżeli szukasz innej daty zobacz kalendarz.